आयुर्वेदात खोकल्याचे कारण वात, पित्त आणि कफाचे असंतुलन असल्याचे मानले जाते. खोकला एखाद्या व्यक्तीला दोन प्रकारे त्रास देऊ शकतो. प्रथम थुंकीचा खोकला, ज्यामध्ये त्या व्यक्तीस भरपूर प्रमाणात श्लेष्मा होतो. दुसरा म्हणजे कोरडा खोकला, ज्यामध्ये श्लेष्मा नसतो, परंतु घश्यात वेदना होण्यापासून ते जळजळ होण्यापर्यंत त्रास होऊ शकते. बर्याच वेळा, खोकल्यामुळे एखाद्या व्यक्तीच्या बरगड्या देखील दुखू लागतात. कोरडा खोकला सहजपणे बरा होत नाही, म्हणून यामध्ये त्या व्यक्तीस खूप त्रास होतो. 

कलक्षात ठेवा : जर, खोकला सामान्य कारणांमुळे झाला असेल, तर सुरुवातीच्या काळात हे घरगुती उपचार केल्यास आराम मिळू शकेल. परंतु यासह, खाण्यापिण्याचे पथ्य पाळणे फार महत्वाचे आहे, अन्यथा या उपचारांचा काही उपयोग होणार नाही. सामान्यत: 8-10 दिवसांच्या आत घरगुती उपचार केल्यामुळे सामान्य खोकला बरा होतो, परंतु त्यानंतरही आराम मिळाला नाही तर, हे गंभीर समस्येचे लक्षण देखील असू शकते. या प्रकरणात, तातडीने डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

ही असू शकतात संभाव्य कारणे  : नाक आणि घशात तेलकट किंवा इतर कोणत्याही पदार्थामुळे कोरडा खोकला होऊ शकतो. याशिवाय प्रदूषित वातावरण, धूळ किंवा मातीचे कण, टीबी, दमा, फुफ्फुसांचा संसर्ग इ. ही सामान्य कारणे आहेत. कधीकधी फुफ्फुसांच्या कर्करोगाच्या बाबतीतही कोरड्या खोकल्याची समस्या उद्भवू शकते. कोरड्या खोकल्यामुळेही किंवा इतर कोणत्याही कारणामुळे त्रास होत असेल, तर येथे नमूद केलेले काही घरगुती उपचार तुमच्या उपयोगात येऊ शकतात.


•1) मध कोरड्या खोकल्यामध्ये खूप आराम देतो. म्हणून, जेव्हा जेव्हा कोरडा खोकला येतो, तेव्हा दिवसातून दोन ते तीन वेळा मध घ्या. झोपेच्या वेळी कोमट दुधात मिसळून मध प्या. पण, मध हा शुद्धच असला पाहिजे.
2)शुद्ध तूपात मिरपूड पावडर मिक्स करुन त्याचे चाटण तयार करा. कोरड्या खोकल्याच्या समस्येतून आराम मिळेल.
•3)तुळशीची पाने आणि आल्याचा रस मधात मिसळून दिवसातून 4 ते 5 वेळा सेवन करा. यामुळे दिलासा मिळेल.
4)एक चमचा मधात एक चमचा आले रस मिसळून चाटण बनवा, याने कोरड्या खोकल्यापासून आराम मिळतो.
5)सकाळी व संध्याकाळी पाण्यात सैंधव मीठ घालून पाणी त्या कोमट पाण्याने गुळण्या करा. यामुळे देखील भरपूर आराम मिळेल. यामुळे घाश्यातील जळजळ आणि संक्रमण देखील निघून जाईल.
6)दोन मोठे चमचे जेष्ठमधाचे चूर्ण 2-3 ग्लास पाण्यात उकळा आणि 10-15 मिनिटे त्याने वाफ घ्या. यामुळे 7)खोकल्यामध्ये मोठा आराम मिळतो. जेष्ठमध श्वसनमार्गाची जळजळ कमी करण्यासाठी मदत करतो.
8)गिलोय, तुळशीचा काढा बनवून सकाळी व संध्याकाळी प्या. याने फक्त कोरडा खोकलाच नाही तर, तीव्र खोकला देखील नाहीसा होतो.
9)डाळिंबाची साले उन्हात ठेवा आणि वाळवा. याचा प्रत्येक तुकडा तोंडात ठेवून चघळत राहा. कोरड्या खोकल्यातून यामुळे मोठा आराम मिळतो.